Wettelijk verlof: de regels voor vakantiedagen van je medewerkers

Hoeveel vakantiedagen heeft een parttimer, wat gebeurt er met dagen die blijven staan en mag je ze uitbetalen?

Wouter Kabbes

Directeur en oprichter van Timebutler

Bijgewerkt op

Gepubliceerd op · 7 minuten lezen

Lachende vrouw met een rolkoffer naast een bureau met een laptop en papieren

Kort antwoord

Wettelijk verlof is het minimum aantal vakantiedagen waar elke medewerker recht op heeft: per jaar 4 keer het aantal uren dat iemand per week werkt. Wie 40 uur per week werkt, heeft dus recht op 160 uur, oftewel 20 dagen. Bovenop dat minimum kun je bovenwettelijke dagen geven, via de cao of de arbeidsovereenkomst.

Hoeveel wettelijke vakantiedagen heeft een medewerker?

Een medewerker heeft per jaar recht op 4 keer de wekelijkse arbeidsduur aan vakantie. Dat geldt voor fulltime en deeltijd op dezelfde manier: de formule rekent in uren, niet in dagen. Werkt iemand een deel van het jaar, dan bouwt die naar verhouding op. Ook medewerkers met een nulurencontract bouwen vakantie-uren op over de uren die ze werken.

ContractWettelijke vakantie per jaar
40 uur per week160 uur (20 dagen van 8 uur)
32 uur per week128 uur (16 dagen van 8 uur)
24 uur per week96 uur (12 dagen van 8 uur)

Reken bij deeltijd in uren. Een medewerker die 4 dagen van 8 uur werkt, heeft 128 uur: dat zijn 4 weken vrij, net als bij een fulltimer.

Wat zijn bovenwettelijke vakantiedagen?

Bovenwettelijke vakantiedagen zijn de dagen die je bovenop het wettelijk verlof geeft. Ze staan in de cao of in de arbeidsovereenkomst. Heb je geen cao en heb je niets afgesproken, dan is het wettelijk minimum het uitgangspunt.

Het onderscheid doet ertoe, want voor bovenwettelijke dagen gelden andere regels: ze verjaren later en je mag ze in bepaalde gevallen uitbetalen. Houd ze daarom apart bij in je verlofregistratie.

Bouwt een medewerker vakantiedagen op tijdens ziekte?

Ja. Een medewerker die ziek is, bouwt gewoon vakantiedagen op, en ook vakantiegeld. Ziekte stopt de opbouw niet. Wel bouwt het vakantiegeld op over het loon dat je tijdens ziekte betaalt; is dat lager, dan is het vakantiegeld over die periode ook lager.

Wil een zieke medewerker vakantie opnemen, dan kan dat met jouw toestemming. Die vakantiedagen betaal je volledig door, ook als het loon tijdens ziekte normaal lager is.

Wat als een medewerker ziek wordt tijdens de vakantie?

Wordt een medewerker ziek tijdens de vakantie, dan tellen die dagen als ziektedagen en niet als vakantiedagen. De medewerker meldt zich ziek volgens je verzuimregels en houdt de vakantiedagen over om later op te nemen.

Je mag een medewerker alleen vragen om ziektedagen te verrekenen met bovenwettelijke vakantiedagen, en alleen als dat schriftelijk is afgesproken. Wettelijke vakantiedagen kun je daarvoor niet gebruiken.

Bouwt een medewerker vakantiedagen op tijdens onbetaald verlof?

Nee. Tijdens onbetaald verlof bouwt een medewerker geen vakantiedagen op. Er zijn twee uitzonderingen: tijdens langdurend zorgverlof en aanvullend geboorteverlof bouwt de medewerker wel op, ook al zijn die verlofvormen onbetaald. Welke verlofvormen er nog meer zijn, lees je in bijzonder verlof: regels en rechten.

Wanneer vervallen vakantiedagen?

Wettelijke vakantiedagen vervallen een half jaar na het jaar waarin ze zijn opgebouwd. Dagen uit 2026 vervallen dus op 1 juli 2027. Voor bovenwettelijke dagen geldt een verjaringstermijn van 5 jaar, tenzij de cao of arbeidsovereenkomst iets anders zegt.

Kon een medewerker de wettelijke dagen redelijkerwijs niet opnemen, bijvoorbeeld door ziekte of omdat er geen ruimte voor werd gegeven, dan verjaren ook die dagen pas na 5 jaar. Laat je medewerkers dus tijdig zien hoeveel dagen ze nog hebben en wanneer die vervallen. Een overzicht van het verlofsaldo per medewerker is daarvoor het eenvoudigste middel.

Wanneer krijgt een medewerker nieuwe vakantiedagen?

Vakantiedagen bouwen gedurende het jaar op, naar rato van de gewerkte periode. In de praktijk zetten veel werkgevers het jaartegoed op 1 januari klaar, zodat medewerkers vooruit kunnen plannen. Dat mag, zolang je bij uitdiensttreding goed afrekent.

Mag je vakantiedagen uitbetalen?

Wettelijke vakantiedagen mag je niet uitbetalen zolang iemand in dienst is. Ze zijn bedoeld om rust te nemen. Bovenwettelijke dagen mag je wel uitbetalen, als je dat met de medewerker afspreekt en de cao of arbeidsovereenkomst het toelaat.

Gaat een medewerker uit dienst, dan betaal je alle openstaande vakantiedagen uit, wettelijk en bovenwettelijk. Wettelijke dagen kunnen ook meegaan naar een nieuwe werkgever, met dezelfde vervaldatum.

Mag je een vakantieaanvraag weigeren?

Je stelt de vakantie vast volgens de wens van de medewerker. Weigeren mag alleen bij gewichtige redenen, en dan maak je binnen 2 weken na de aanvraag schriftelijk bezwaar. Reageer je niet op tijd, dan staat de vakantie vast zoals aangevraagd. De voorwaarden en uitspraken lees je in verlofaanvraag weigeren als werkgever.

Werk je met een collectieve vakantie, zoals een bouwvak, dan moet die vastliggen in de arbeidsovereenkomst of de cao. Alleen dan mag je een aanvraag in die periode weigeren of de vakantie op die dagen laten vallen. Heb je een ondernemingsraad, dan heeft die instemmingsrecht bij een vakantieregeling.

Hoeveel vakantiegeld krijgt een medewerker?

Een medewerker heeft recht op minimaal 8% van het brutojaarloon aan vakantiegeld. Je betaalt het minstens één keer per jaar uit, meestal in mei of juni. Verdient iemand meer dan 3 keer het minimumloon, dan kun je schriftelijk een lager of geen vakantiegeld afspreken.

Zo houd je vakantiedagen bij zonder rekenwerk

Wettelijk en bovenwettelijk verlof, opbouw naar contracturen, verval op 1 juli: in een spreadsheet gaat dat makkelijk mis. Met een verlofregistratiesysteem dat per medewerker het saldo bijhoudt, zie je in één oogopslag wie nog dagen heeft staan en welke dagen binnenkort vervallen.

In Timebutler wordt de verlofopbouw automatisch berekend op basis van de contracturen, na een eenmalige instelling. Bij elke opname wordt het verlofsaldo bijgewerkt. Hoe je het saldo instelt, lees je in zo voeg je verlofsaldo toe in Timebutler. Medewerkers vragen verlof aan in de app en zien hun eigen verlofuren terug; jij keurt goed of af in het dashboard. Je probeert Timebutler 30 dagen gratis, zonder betaalgegevens, voor € 3,- per medewerker per maand.

Veelgestelde vragen

Hoeveel wettelijk verlof heeft een werknemer?

Een werknemer heeft per jaar recht op 4 keer het aantal uren dat die per week werkt. Bij 40 uur per week is dat 160 uur, of 20 werkdagen. Bij deeltijd reken je met dezelfde formule in uren. Extra dagen bovenop dit minimum heten bovenwettelijke vakantiedagen en staan in de cao of arbeidsovereenkomst.

Wat gebeurt er met je vakantiedagen als je ziek bent?

Tijdens ziekte bouwt een medewerker gewoon vakantiedagen op. Wordt iemand ziek tijdens de vakantie, dan tellen die dagen als ziektedagen en blijven de vakantiedagen staan. Vakantie opnemen tijdens ziekte kan met toestemming van de werkgever; die dagen worden volledig doorbetaald.

Wanneer vervallen wettelijke vakantiedagen?

Wettelijke vakantiedagen vervallen een half jaar na het jaar waarin ze zijn opgebouwd, dus op 1 juli van het volgende jaar. Kon de medewerker ze redelijkerwijs niet opnemen, bijvoorbeeld door ziekte, dan verjaren ze pas na 5 jaar. Bovenwettelijke dagen verjaren na 5 jaar.

Mag een werkgever verplichte vrije dagen geven?

Een werkgever kan collectieve vakantie hebben, bijvoorbeeld een bouwvak, als dat in de cao is geregeld. Losse verplichte vrije dagen moet je vooraf met je medewerkers afspreken en vastleggen. Een vakantieaanvraag van een medewerker weigeren mag alleen bij gewichtige redenen, binnen 2 weken en schriftelijk.

Mag je vakantiedagen laten uitbetalen?

Wettelijke vakantiedagen mag je tijdens het dienstverband niet uitbetalen. Bovenwettelijke dagen wel, als werkgever en medewerker dat afspreken en de cao of arbeidsovereenkomst het toelaat. Bij uitdiensttreding betaal je alle openstaande dagen uit.

Bronnen

Wouter Kabbes

Geschreven door

Directeur en oprichter van Timebutler. Begon met een digitale prikklok na een discussie over overuren bij een vorige werkgever. Bouwt sinds 2015 samen met klanten aan Timebutler, voor uren, roosters en verlof in het mkb. Schrijft over de regels en de praktijk achter roosters, uren en verlof.

De gids ‘Wettelijk verlof: de regels voor vakantiedagen van je medewerkers’ is gemaakt door Timebutler. Timebutler geeft MKB-werkgevers in Nederland en België grip op uren, roosters en verlof. Meer inzichten op timebutler.nl/verlofregistratie/.

Klaar om te starten met Timebutler?

Grip op uren, roosters en verlof, binnen 5 minuten live.

30 dagen gratis, zonder betaalgegevens

Pushmelding van Timebutler dat het nieuwe rooster klaarstaat, met een dienst van 12:00 tot 20:00 in de bediening